Hoe Nederland groot werd in een kleine sport Honkbal in Nederland

  • 19 oktober 2011
Honkbal: Nederland - België 1936
Zoom
Honkbal: Nederland - België 1936

Honkbal is in Nederland al lang een populaire sport. Binnen Europa geldt dat naast Nederland alleen voor Italië. In andere Europese landen leidt de sport een marginaal bestaan. Voor de populariteit van honkbal in Nederland zijn twee belangrijke redenen: de invloed vanuit de Antillen, waar de sport een "Amerikaanse" status heeft, en de hulp die Nederland na de Tweede Wereldoorlog uit Amerika ontving.

Nederlands honkbalteam dat in 1958 in Amsterdam Europees kampioen werd. Met o.a. werper Han Urbanus, Henk Keulemans en Piet de Nieuwe.
Zoom
Nederlands honkbalteam dat in 1958 in Amsterdam Europees kampioen werd. Met o.a. werper Han Urbanus, Henk Keulemans en Piet de Nieuwe.

Honkbal was in Nederland al bekend in 1904. Kijk hier voor een gedetailleerd verhaal over de ontstaansgeschiedenis. Een zeker J.C.G. Grasé, die begin vorige eeuw in Amerika met honkbal kennismaakte, speelde daarbij een grote rol.

Op 12 maart 1912 werd de Nederlandse Honkbal Bond opgericht. Een jaar later speelde de honkbaltak van de Rotterdamse sportclub Excelsior onder de naam AHC Quick als eerste club in Nederland honkbal. De eerste officiële competitie begon in 1922 met als clubs Ajax, Blauw Wit, Hercules en Quick. Quick werd in dat jaar de eerste kampioen van Nederland.

Internationale contacten ontstonden pas in de jaren dertig, nadat ook in België en Frankrijk aparte honkbalbonden waren opgericht. De eerste interland waarvan bewegende beelden zijn overleverd, is een interland tegen België die op 19 juli 1936 in het Amsterdamse Ajax-stadion werd gehouden. De Belgen wonnen met 12-9.

Na de oorlog dreigde het honkbal bij gebrek aan materiaal ten onder te gaan. Knupsels waren in de hongerwinter opgestookt en van leren vanghandschoenen waren schoenen gemaakt. De Amerikaanse bevrijders erkenden hun plicht en stuurden in 1948 in het kader van de Marshall-hulp een ruime zending honkbalgoederen naar Nederland. Vanaf dat moment kon het honkbal in Nederland weer een serieuze herstart maken.

In 1954 wordt voor het eerst een Europees kampioenschap gehouden. Twee jaar later wordt Nederland in Italië voor het eerst kampioen. Twee spelers blinken uit: de broers Han en Charles Urbanus. Han werd al in 1952 uitgenodigd om deel te nemen aan een trainingskamp van de New York Giants. De kennis die hij daarbij opdeed, gebruikte hij om het honkbal in Nederland verder te ontwikkelen.

Hoogtepunt is de Europese titel die Nederland in 1958 in eigen land behaalt. Italië wordt in de finale in Amsterdam met 5-2 verslagen (zie beelden). In 1962, als Nederland opnieuw gastheer is, wordt de vijfde Europese titel op rij behaald (zie beelden). In totaal heeft Nederland nu twintig Europese titels behaald. Italië was daarbij vrijwel steeds de tegenstander in de finale.

In 1961 werd voor het eerst de Haarlemse honkbalweek georganiseerd. Dit toernooi groeide al snel uit tot het sterkst bezette honkbaltoernooi van Europa, omdat ook Amerikaanse en Cubaanse ploegen meededen. Ook de Nederlandse Antillen, met traditioneel een sterke honkbalcultuur, deed aan de honkbalweek vaak met een eigen ploeg mee.

In 1938 werd voor het eerst een wereldkampioenschap honkbal gehouden. Na de winst van Groot Brittannië in die eerste editie, waren het sindsdien niet-Europese landen die de titel behaalden. Cuba was met 25 titels het meest succesvol. Dat kwam en komt natuurlijke mede omdat de beste Amerikaanse profs nooit aan het WK meedoen, waardoor de Verenigde Staten tot nu toe slechts vier wereldtitels wist te behalen. Nederland werd dit jaar hoogst verrassend in Panama voor het eerst in de geschiedenis wereldkampioen, en was daarmee na Groot Brittannië in 1938 pas het tweede Europese land dat daarin slaagde.

reacties