Verboden VPRO-uitzending na veertig jaar voor het eerst te zien Hoepla 4 teruggevonden!

  • 7 januari 2008
Omslag van boek Hans Verhagen over Hoepla
???link.zoom???
Omslag van boek Hans Verhagen over Hoepla

Het tv-kanaal /GeschiedenisTV heeft de nooit uitgezonden vierde aflevering van het spraakmakende programma Hoepla gereconstrueerd uit teruggevonden fragmenten. De aflevering zou op 8 januari 1968 uitgezonden zijn, maar werd op het laatste moment verboden door de VPRO-directie. De eerste drie afleveringen van het door Wim T. Schippers, Wim van der Linden en Hans Verhagen samengestelde programma hadden al voor veel ophef gezorgd, vooral vanwege het blote optreden van Phil Bloom in de eerste twee afleveringen. De nooit uitgezonden vierde aflevering van Hoepla kunt u op deze website bekijken. Zaterdag 5 januari om 20.00u. wordt Hoepla 4 integraal uitgezonden op het themakanaal /GeschiedenisTV. Ook komende week staat deze uitzending regelmatig geprogrammeerd.

In het VPRO-archief zijn losse fragmenten teruggevonden waaruit destijds de vierde aflevering van Hoepla gemonteerd had moeten worden. Door het verbod was het nooit tot een eindmontage gekomen. Lange tijd is gedacht dat de fragmenten verdwenen waren. Met behulp van een origineel montageschema is de uitzending nu zo goed mogelijk gereconstrueerd.

Met de vondst van de fragmenten van Hoepla 4 is het spraakmakende programma geheel gereconstrueerd. Eerder werden uit losse fragmenten de eerste en de derde aflevering van Hoepla gereconstrueerd. Alleen de tweede aflevering, die waarin Phil Bloom vana achter een krant opeens met haar blote borsten in beeld kwam, was als "telerecording" in zijn geheel bewaard gebleven.

Op 8 januari 1968 zaten naar schatting 4 miljoen mensen voor de tv, in afwachting van de vierde aflevering van Hoepla, het door Wim T. Schippers, Wim van der Linden en Hans Verhagen samengestelde programma. In plaats van Hoepla 4 werd echter een 'Young People's Concert' uitgezonden.

DE EERSTE AFLEVERING

Vanaf de eerste aflevering van het programma op 28 juli 1967 ontstond er direct commotie. Model Phil Bloom wandelde slechts gekleed in een bloemenslinger door het beeld tijdens een optrreden van Teddy Lee J. die "I'm a sexman" zong.

Het was een spontaan idee, bedoeld als 'leuk effekt' en niet met de bedoeling taboes te doorbreken, volgens bedenker Hans Verhagen. De avond voor de opname belde hij Phil Bloom op of ze door de studio wilde wandelen voor 150 gulden. Ter plaatste werd bedacht dat ze met alleen plastic bloemen 'aan' door de studio zou lopen en een vaas zou laten vallen. Deze scene kostte de VPRO 67 leden. Vreemd is dat deze scene nog niet direct tot politiek rumoer leidde. Het feit dat net geen tepel of schaamhaar zichtbaar was geworden, zorgde er blijkbaar voor dat deze scene in 1967 al acceptabel gevonden werd.

Hoepla viel op door haar van de hak op de tak springende, absurdistische items. Ook de vormgeving was volstrekt vernieuwend, het bekendste voorbeeld hiervan is de mus die veelvuldig in beeld verschijnt.
Ook opvallend waren de optredens van internationale popbands en interviews met popsterren, zoals Pete Townshend van The Who, Eric Clapton, Mick Jagger en Jimi Hendrix.

Het optreden van The Jimi Hendrix Experience (met het nummer Foxy Lady) is helaas het enige Hoepla-fragment dat (nog) niet is teruggevonden. Vermoed wordt dat het door een Hendrix-fan uit het archief is meegenomen. De Hoepla-makers beschouwden dit optreden als het hoogtepunt van deze uitzending. Tot hun verbazing kwam er forse kritiek op het optreden van Jimi Hendrix. Dat hij al een internationale popster was, was blijkbaar nog niet tot de Nederlandse recensenten doorgedrongen. Zo schreef Het Nieuws Van De Dag: 'Muzikale onmacht van een drietal pubers die zich de Jimi Hendrix Experience noemden, en waarvan één poogde zijn gitaar op te eten.' Het Parool noemde het optreden "een armetierige noodoplossing."

DE TWEEDE AFLEVERING

Ook de tweede aflevering veroorzaakte wederom commotie vanwege de nu expliciete naaktscène (want met zichtbare tepels) met Phil Bloom. Het verhaal over het ontstaan van deze scene is onbekend. Aanvankelijk werd een scene opgenomen waarin Phil Bloom naakt op een sofa zat en een reactie voorlas uit Trouw op haar optreden in de eerste uitzending. Foto's van de opnamen lekten uit en verschenen in alle kranten. Daarna besloten de makers om de scene in gewijzigde vorm opnieuw op te nemen. Dit is de scene die iedereen met enig historisch tv-besef kent: Phil Bloom zit naakt op een stoel en leest een artikel voor uit Het Vrije Volk met de titel 'VPRO zet schaar in naakt van Phil'. Hierin werd verteld dat Phil niet naakt op tv zou verschijnen, na het uitlekken van de foto's.

Daarna overhandigt Phil Bloom de krant en verschijnen haar blote borsten in beeld, met daarover het postbus-adres van de VPRO. Volgens Simon Carmiggelt, één van de weinige recensenten die positief over Hoepla schreef, als :"ideale service aan geschokte kijkers die hun lidmaatschap van de VPRO op wilden zeggen." Natuurlijk ontstond opnieuw een rel. En deze keer kwam het programma tot vreugde van de makers ook in de Tweede Kamer ter sprake.

Hoepla werd zelfs wereldwijd bekend. In de VS en Duitsland werden zelfs fragmenten (maar natuurlijk niet die met een blote Phil) op tv vertoond. 'Such a fuss as a blonde goes on tv in the nude' meldde de Daily Mirror. En: 'Where had all the flowers gone?'

DE DERDE AFLEVERING

De derde uitzending van Hoepla! stond gepland voor 10 november, maar uitgesteld tot 23 november. Twee controversiële onderdelen werden eruit gehaald: de reportage 'Vleesch' over het slachten van een koe, en een ironisch item waarin een fotomodel een striptease doet, gemonteerd dwars door een kamertoespraak van minister-president De Jong over Hoepla. Hij reageert in deze toespraak op Kamervragen die kamerlid Van Dis stelde over het volgens hem ´aanstootgevende´ programma.

Het aardige is dat deze nooit uitgezonden scene met premier De Jong ook is teruggevonden, en alsnog is opgenomen in de derde aflevering.

DE VIERDE AFLEVERING

De vierde aflevering van Hoepla stond gepland voor 8 januari 1968, maar werd dus nooit uitgezonden. Op het laatste moment werd de uitzending afgelast door de VPRO met als officiele reden dat Phil Bloom zich in de studio zou hebben laten fotograferen door Playboy, voor 'commerciele doeleinden'.

Directeur/dominee A.J. Mulder (de dominees hadden het in 1968 bij de V.P.R.O. nog voor het zeggen!) schreef de makers op 15 januari 1968 de volgende brief: 'Hierbij delen wij u mede, dat de vierde aflevering van het Hoepla!-magazine niet voor uitzending in aanmerking komt. Tevens delen wij u mede, dat u geen nieuwe opdracht zult ontvangen voor het samenstellen van een volgend Hoepla!-programma. (..) Ons is gebleken dat bij de repetities voor het Hoepla!-programma op 8 januari j.l. medewerking is verleend voor het maken van foto's voor commerciële doeleinden.'

Met de teruggevonden fragmenten van Hoepla 4 is een programma gereconstrueerd dat als een cesuur door de Nederlandse tv-geschiedenis loopt. Of die cesuur terecht getrokken is, kan iedereen nu zelf beoordelen. En vergeet daarbij natuurlijk niet om het vermakelijke boekje "de gekke wereld van Hoepla" uit 1968 erbij te lezen. Uitgegeven door de Bezige Bij in amsterdam, en antiquarisch hier en daar nog verkrijgbaar.

/Geschiedenis TV zendt van zaterdag 5 tot en met vrijdag 11 januari een compilatie uit van alle vier Hoepla-afleveringen. Later dit jaar wordt alle afleveringen opgenomen in de dvd-serie van Wim T. Schippers.

reacties